ΜΗΤΕ - 0206E60000460500

Η Ελληνορθόδοξη κληρονομιά της UNESCO

Η Ελλάδα έχει συνυπογράψει από το 1981 τη «Συνθήκη της UNESCO για την προστασία των μνημείων και χώρων παγκόσμιας κληρονομιάς». Όπως είναι ευρέως γνωστό, ένας από τους πρωταρχικούς και θεμελιώδεις στόχους της UNESCO είναι η προστασία πολιτιστικών μνημείων και χώρων από κάθε είδους φθορά και καταστροφή, προκειμένου αυτά να κληροδοτηθούν στις γενιές του μέλλοντος. Τα μνημεία της Ελλάδας που συγκαταλέγονται στον Κατάλογο της Παγκόσμιας Κληρονομιάς επιλέγονται και εγκρίνονται βάσει της αξίας τους ως τα καλύτερα παραδείγματα της δημιουργικής ευφυΐας του ανθρώπου. Αποτελούν τεκμήρια μιας σημαντικής ανταλλαγής ανθρώπινων αξιών και παρέχουν μια μοναδική ή τουλάχιστον εξαιρετική μαρτυρία μιας πολιτισμικής παράδοσης ή ενός πολιτισμού που ζει ακόμα ή έχει εξαφανισθεί. Είναι άμεσα συνδεδεμένα με σημαντικά στάδια της ανθρώπινης ιστορίας και για το λόγο αυτό έχουν εξέχουσα οικουμενική αξία και αποτελούν τμήμα της κοινής κληρονομιάς της ανθρωπότητας. Ανάμεσα σε αυτά εξέχουσα θέση κατέχουν τα Χριστιανικά μνημεία της χώρας μας που μας ταξιδεύουν πίσω στην εποχή που ο Χριστιανισμός έκανε τα πρώτα βήματά του στην Ελλάδα και εν συνεχεία εδραιώθηκε.


Ιστορικό κέντρο (Χώρα), με τη Μονή Αγιου Ιωάννη του Θεόλογου και το Σπήλαιο της Αποκάλυψης στην Πάτμο (Χρονολογία ένταξης 1999)

Η Πάτμος, στα Δωδεκάνησα, φημίζεται ως το νησί όπου ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος έγραψε το Ευαγγέλιο και την Αποκάλυψη. Ένα μοναστήρι αφιερωμένο στον «αγαπημένο μαθητή» ανακαλύφθηκε στο νησί στα τέλη του 10ου αιώνα. Από τότε είναι τόπος προσκυνήματος και σταθμός της ελληνορθόδοξης μάθησης. Το μοναστηριακό συγκρότημα κυριαρχεί στο νησί. Ο παλιός οικισμός της Χώρας, ο οποίος συνδέεται με αυτό, περιλαμβάνει θρησκευτικά και λαϊκά κτίρια.


Άγιον Όρος – Άθως (Χρονολογία ένταξης 1988)

Ορθόδοξο πνευματικό κέντρο από το 1054, το Όρος Άθως απολαμβάνει καθεστώς αυτονομίας από την εποχή του Βυζαντίου. Το «Άγιο Όρος», η είσοδος στο οποίο είναι απαγορευμένη σε γυναίκες, έχει επίσης αναγνωρισθεί ως τοπίο καλλιτεχνικής αξίας. Η διαρρύθμιση των μοναστηριών (σύνολο 20, στα οποία κατοικούν περίπου 1400 μοναχούς) έχει επηρεάσει μονές πολύ μακρινές (όπως αυτές της Ρωσίας) και η σχολή αγιογραφίας τους έχει επηρεάσει σημαντικά την ιστορία της ορθόδοξης τέχνης.

Μετέωρα (Χρονολογία ένταξης 1988)

Σε μια δυσπρόσιτη περιοχή των Μετεώρων, στις κορυφές απόκρημνων βράχων, μοναχοί εγκατέστησαν «τους στύλους του ουρανού», όπως τους αποκαλούσαν, τα ιερά μοναστήρια τους από τον 11ο αιώνα ως σήμερα. Την περίοδο αναβίωσης του ερημιτισμού κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες τον 15ο αιώμα μ.Χ., χτίστηκαν 24 μοναστήρια. Οι τοιχογραφίες των μοναστηριών, οι οποίες χρονολογούνται από τον 16ο αιώνα, αποτελούν σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη της Μεταβυζαντινής ζωγραφικής.


 Παλαιοχριστιανικά και Βυζαντινά μνημεία Θεσσαλονίκης (Χρονολογία ένταξης 1988)

  • Ροτόντα
  • Ναός της Αχειροποιήτου
  • Ναός Αγίου Δημητρίου
  • Μονή Λατόμου
  • Ναός Αγίας Σοφίας
  • Παναγία των Χαλκέων
  • Ναός Αγίου Παντελεήμονα
  • Ναός Αγίων Αποστόλων
  • Ναός Αγίου Νικολάου Ορφανού
  • Ναός Αγίας Αικατερίνης
  • Ναός του Παντοκράτορα Σωτήρα Χριστού
  • Μονή Βλατάδων
  • Ναός του Προφήτη Ηλία
  • Βυζαντινά Λουτρά
  • Τείχη της Θεσσαλονίκης

Η Θεσσαλονίκη ιδρύθηκε το 315 και αποτέλεσε ένα από τα πρώτα κέντρα εξάπλωσης του Χριστιανισμού. Μεταξύ των χριστιανικών της μνημείων συγκαταλέγονται προχριστιανικοί ναοί και τρίκλιτες βασιλικές εκκλησίες. Χτίσθηκαν από τον 4ο έως τον 15ο αιώνα και συνιστούν μία διαχρονική τυπολογική σειρά, η οποία επηρέασε σημαντικά τον Βυζαντινό κόσμο. Τα μωσαϊκά της Ροτόντας, του Αγίου Δημητρίου και του Αγίου Δαυίδ συγκαταλέγονται μεταξύ των σπουδαιότερων αριστουργημάτων της πρώιμης χριστιανικής τέχνης.



Μονή Δαφνίου, Μονή Οσίου Λουκά και Νέα Μονή Χίου  (Χρονολογία ένταξης 1990)

Παρά τη σημαντική γεωγραφική τους απόσταση (το πρώτο στην Αττική, το δεύτερο στην Φωκίδα και το τρίτο στο Αιγαίο) αυτά τα τρία μοναστήρια ανήκουν στην ίδια τυπολογική σειρά. Οι εκκλησίες έχουν κτισθεί με μεγάλο θόλο ο οποίος στηρίζεται με μικρές αψίδες δημιουργώντας έναν οκταγωνικό χώρο. Τον 11ο και 12ο αιώνα οι εκκλησίες είχαν ποικίλο διάκοσμο, πολύχρωμες ορθομαρμαρώσεις, ψηφιδωτά και μωσαϊκά σε χρυσό φόντο, όλα χαρακτηριστικά της «δεύτερης Βυζαντινής Περιόδου».

Powered by NBW